Ünlü Daralması Örnekler

Konu, 'Sözel Dersler' kısmında Wish tarafından paylaşıldı.

  1. Wish

    Wish Üye

    Türkçede Ünlü Daralması
    Ünlü Daralmasına Örnekler
    Ünlü Daralması darlaşma


    Sözcüklerin sonlarında bulunan geniş ünlüler (a, e) özellikle “-yor” ekinin darlaştırıcı özelliğinden dolayı daralarak ı, i, u, ü dar ünlülerine dönüşür. Buna ünlü daralması denir.

    Örnek:

    bekl-e-yor > bekl-i-yor
    kalm-a-yor > kalm-ı-yor
    özl-e-yor > özl-ü-yor
    soll-a-yor > soll-u-yor

    Örneklerinde bu daralma görülmektedir.

    “-yor” ekinden başka bir ekin ya da sesin darlaştırma özelliği yoktur. Ancak tek heceli olan “de- , ye-” fiilleri, kendinden sonra gelen “y” sesinden dolayı darlaşabilir.

    Örnek:

    de - yor > di - yor
    de - yerek > di - yerek
    de - yen > di - yen

    Ancak bazen darlaşma olmayabilir.
    Örnek:

    de - y - ince > de - y - ince


    Türkçede a, e ünlüsü ile biten fiillerin şimdiki zaman çekiminde, söyleyiş ve yazılışta da a ünlüleri ı, u; e ünlüleri i, ü olur:

    başlıyor, kanıyor, oynuyor, doymuyor
    izliyor, diyor, gelmiyor, gözlüyor

    Birden çok heceli ve a, e ünlüleri ile biten fiiller, ünlüyle başlayan ek aldıklarında bu fiillerdeki a, e ünlülerinde söyleyişte yaygın bir daralma (ı ve i'ye dönme) eğilimi görülür. Ancak, söyleyişteki ı, i ünlüleri yazıya geçirilmez:

    başlayan
    yaşayacak
    atlayarak
    saklayalı
    atmayalım
    gelmeyen
    izlemeyecek
    gitmeyerek
    gizleyeli
    besleyelim

    Buna karşılık tek heceli olan demek ve yemek fiillerinde, söyleyişteki i ünlüsü yazıya da geçirilir:

    diyen, diyerek, diyecek, diyelim, diye
    yiyen, yiyerek, yiyecek, yiyelim, yiye, yiyince, yiyip

    Ancak deyince, deyip sözlerindeki e yazılışta korunur.
     
  2. Cevap: Ünlü Daralması Örnekler

    çok m iy6i süper
     
  3. gelmiyor gelmeyor oluyor mu oluyorsa çok teşekkür ederim:f110:
     
  4. 10 tane örnek buldum çok iyi herkes böyle yapsa keşke:f110:
     
  5. sağolun emeği geçen herkese tşekkür ediyorum:)
     
  6. Çok teşekkür ederim.Emeği geçen herkesin ellerine sağlık.:rolleyes:
     
  7. çok güzel işime yaradı teşekkürler