Tokatın Yöresel Halk Oyunları

'Karadeniz Bölgesi' forumunda YAREN tarafından 3 Nisan 2011 tarihinde açılan konu

  1. YAREN Üye


    Tokat Yöresel Halk Oyunları,
    Tokat Yöresi Halk Oyunları Kıyafetleri,
    Tokat Halk Oyunları Nelerdir


    Tokatın Yöresel Halk Oyunları


    Tokat halk oyunları halay türünden oyunlardır. Oyunlar davul zurna veya oyunun özelliğine göre bağlama ve kavalla oynanır. Genellikle oyunlar üç bölümden oluşur. Ağırlama bölümü oyunun en yavaş bölümüdür. Peşinden yanlama bölümü başlar. Yelleme dediğimiz hızlı bölüme bir geçiştir. Genellikle ağırlama figürlerinin hızlı şeklidir. Yelleme bölümü çok hareketli ve figür bakımından genellikle ağırlama ve yanlamadan farklıdır.

    Oyunlar erkekler grubu, kadınlar grubu ve ya karışık oynanır. Sazla veya kavalla oynanan türlerinde sözlü karşılıklı atışmalı olarak veya kızların tekrar ettiği sözlerin erkekler tarafından tekrar edilerek bir nevi çevirmeli söylenip oynanır. Her oyun figürleri ile birlikte çevre insanının özelliklerini yansıtır. Buna bir örnek vermek gerekirse Tokat’ın ve ilçelerinin denizle hiçbir bağlantısı olmadığı halde omuz halayı dediğimiz oyun denizcilerin oynadığı heyyamola oyunundan esinlendiği bir gerçektir. Tokat oyunlarının üç özelliği bulunmaktadır. Halay özellikli, bar özellikli ve semahlardır.

    Tokat Halk Oyunları

    Ağırlama, alaçam, ağacadudu, allılar, argüvan semahı, ardıl halayı, artova sarıkızı, aşırma, burçak tarlası, çiçek halayı, ellik, gönüller semahı, geyik oyunu, dik halay, hürülü, ibiski halayı, karabit, karadut, kazova yanlaması, kırat, kırklar semahı, kızık halayı, koçari, turhal semahı, turhal halayı, semah, üç ayak, maşat halayı, mektepli, omuz halayı, necip halayı, geyik oyunu, garkın halayı...

    Tokat Halk Oyunları Giysileri


    Kadın Giysileri
    - Başta içe giyilenler; fes
    Başta dışa giyilenler; çene altı bağı, findi (elmalı), yazma, yemeni,

    - Sırtta içe giyilenler; üç peşli(iç saya, iç gömleği), iç işlik,


    - Sırttan dışa giyilenler; tuzluk (küçük torba), önlük, püsküllü kuşak, şalvar, cepken, üç peşli(dış saya kollu), bel bağı, tokalı kemer,


    - Bacağa giyilenler; şalvar (sitir, kumaştan veya divitin kumaştan),


    - Ayakta içe giyilenler; yün corap,


    - Ayakta dışa giyilenler; tokalı çarık, yemeni, aynalı çarık, bağlı çarık,


    - Takılar; gerdanlık, tokat bileziği, zincir, yüzük, gümüş para,
    - Saç şekilleri; saç bağı, saçlık,


    - Aksesuar; Hamayli, dövme, nazarlık, mavi boncuk, alınlık.

    Erkek Giysileri


    - Başta içe giyilenler; boncuklu terlik (yüze göre kullanılmayabilir),
    - Başta dışa giyilenler; başlık, yağlık,


    - Sırtta içe giyilenler; gömlek (sitir),


    - Sırttan dışa giyilenler; aba (kollu cepken), kuşak (uzun bohça), yamsı kollu (kollu giysi), yelek (dallama), zivga (şalvar),


    - Ayakta içe giyilenler; yün çorap alaca çorap), tozluk, dolak,


    - Ayakta dışa giyilenler; tokalı çarık, yemeni, bağlı çarık,


    - Aksesuar; zincirli köstek, para kesesi.

    Tokat Halk Oyunlarında kullanılan yöresel çalgılar
    Tokat yöresinde halaylara davul ve zurna eşlik eder. Tokat’ın hem zurnası diğer halay bölgelerinden çok farklılık gösterir. Zurna genellikle kabadır. Davullar ise meydan davuludur. Davulun çalma tekniği itibariyle sesi uzaktan da yakından da hoş gelir. Semahlarda ise bağlama ve def kullanılır.

    Alıntı