Burdurun Yöresel Halk Oyunları

'Akdeniz Bölgesi' forumunda HazaN tarafından 2 Nisan 2011 tarihinde açılan konu

  1. HazaN Admin Site Yetkilisi Admin


    Burdur Yöresi Halk Oyunları
    Burdur Halk Oyunları


    Ağır Aydın Zeybeği

    Alyazmanın oyası

    Avşar Beyleri zeybeği-(Aziziye Köyü) ve Hikayesi

    Selçuklu İmparatorluğu’nun yıkılmasıyla birlikte Anadolu’da Türk Beylikleri kuruldu. Beylikler zamanında Burdur ve civarında Hamitoğulları Beyliği kurulmuştu. Osmanlı Beyliği ile Germiyanoğulları arasında bir kız alışverişi sebebiyle Osmanlılar Acıpayam/Yeşilova bölgesindeki Eşeler yaylasını çeyiz olarak Germiyanoğullarına verdiler. Bunun üzerine bölgeyi kontrol altına almak isteyen Germiyanoğulları 5-6 bin civarındaki atlı kuvvetlerini bölgeye gönderdi. Hamitoğulları da bu durumdan rahatsız olup kuvvetlerini bu bölgeye sevk etti.

    Yine bu arada Karaağaç Bey kontrolundaki Avşar Aşireti de bu bölgeyi beğenip daha önceden yerleşmişti. Avşar Aşireti'nin kuvvetleri sayı olarak 500-600 civarındaydı. Germiyanoğullarının kuvvetlerine karşı kendilerini savunmak için sayıca çok azdılar. Ancak konakladıkları bölgeyi Germiyanoğullarına bırakmaya niyetleri de yoktu. Aşiretin ileri gelenleri gözü kara Karaağaç Bey’e savaşmaması için ne kadar telkinde bulunduysa da dinletemediler. Karaağaç Bey Germiyanoğullar’yla savaşa tutuşup az sayıdaki adamlarıyla Germiyan güçlerini dağıtarak savaştan zaferle çıktı. Burası sonraları Avşar Aşireti’nin merkezi oldu ve “Asi Karaağaç” dendi. Bir diğer ismi de “Garbi Karaağaç” tır. Daha sonraları badem ağaçlarının çok olması sebebiyle buraya "Acıpayam" adı verilmiştir.

    Avşar Beyleri’nin Germiyanoğulları'na karşı verdiği savaşta yaptıkları kaharamanca çarpışmalarda obanın ozanı tarafından destansı bir şekilde türkü halinde söylenmiştir. Daha sonraları Teke Yöresinde sevilen ve günümüze kadar gelen bir türkü haline gelmiştir.




    Ayol
    Bergama Zeybeği
    Bir gidelim Emmim oğlu
    Ciğeri kediler yedi
    Çakıcı
    Çobanla iki kızın oyunu
    Değirmenci oyunu
    Develi
    Dıbıdan
    Dimi Dimi
    Gemilerde talim var
    Gıcır gıcır
    Honamlı Boğazları
    Hoppala -İlimon
    İzmir Zeybeği
    Kabardıç - (Aziziye Köyü)
    Kadifeden kesesi
    Karamanlı oyunu
    Karinom - (Aziziye Köyü)
    Kazım Zeybeği
    Kestirme
    Keşani


    Kezban Yenge

    kadir turan ve salih urhan'ın kaynak kişi olduğu burdur altınyayla yöresinin bir türküsüdür. türkü halk arasında sıkça söylenmekle birlikte asıl popülerliğini hale gür'ün aynı adlı albüm çalışması ile elde etmiştir. türkünün pek bilinmiyen bir diğer ismi de "şu curamı telinden" dir. ayrıca türkünün içerdiği prototip kanal 7 televizyonunda yine aynı adla bir televizyon dizisi olmuştur.

    türkünün sözleri -bazı yerleri değişiklik göstermekle birlikte- şu şekildedir :

    şu curamı telinden (kezban yenge)

    şu curamın telinde
    bülbül öter dalında
    cümle alem dilinde
    muhtar m'oldun kezban yenge

    yenge yenge kezban yenge
    muhtar m'oldun kezban yenge
    yenge yenge kezban yenge
    dargın mısın kezban yenge

    inip gelir irmeden
    teskeresi dilmeden
    geldi geçti gülmeden
    dargın mısın kezban yenge

    yenge yenge kezban yenge
    muhtar m'oldun kezban yenge
    yenge yenge kezban yenge
    dargın mısın kezban yenge

    şu curamın telleri
    aledendir dilleri
    açıldım kezban'ın
    elindeki gülleri

    yenge yenge kezban yenge
    çiçek mi açtın kezban yenge
    yenge yenge kezban yenge
    çiçek mi açtın kezban yenge

    Lili
    Menekşeli
    Menevşeli
    Ötme Guguk Ötme
    Pencereden bakıver
    Püskürtme
    Sarhoş Zeybek
    Sarı Zeybek
    Sepetçioğlu Zeybeği
    Serenler Zeybeği
    Süpürgesi yoncadan
    Tek Zeybek

    Teke Zortlatması

    anadolu yarımadasının güney batısında akdeniz’e doğru uzanan kara parçasının adı teke yarımadasıdır. bu yarımada üzerinde burdur, muğla ve antalya illeri yeralmaktadır. bu yarımada üzerinde yer alan batı toroslar'da oldukça sarp kayalıklar bulunmakta ve bu kayalıklarda da ala geyik ve dağ keçisi bulunmaktadır. bu dağ keçisinin yayılış alanı anadoluda oldukça geniş bir alanda olmasına rağmen, kendisini doğaya uydurma, gizleme ve beslenme ortamı olarak en uygun alanlar olarak bugün, niğde demir kazık dağları, bolkar dağları, antalya giden gelmez, beydağları, burdur maşta dağı ve ballık deresi kanyonu ile muğla sandraz dağıdır. ayrıca bu yöreye yakın olan denizli honaz ve karcı dağları da yaban keçisi'nin yayılış alanıdır.

    yaban keçileri gruplar halinde yaşarlar. yaşlı erkektekeler ise genelde tek yaşar ve eylül ekim aylarında haremlerini kurmaya başlarlar. bu zamanda yaşlı tekeler haremlerini kurmak için diğer yaşlı teke ve genç erkekler arasında kıyasıya döğüşler olur ve bu döğüşler kafa kafaya vurma şeklindedir. kayalar üzerinde olan bu döğüş sırasında, tekeler ayaklarını yere vurarak çıkardıklar ayak sesleri ve bu seslere karışan boynuz şakırtısından oluşan bu harmoniye teke zortlatması olarak ifade edilmektedir ki, bu harmoniye uygun olarak özellikle burdur ilinin dirmil yöresinde oynanan kıvrak ve hareketli bu folklora teke zortlatması denilir. bu oyunlara örnek olarak, yayla yolları, goca çam gibi çok sayıda oyun vardır.

    Yayla Yolları
    Zeybek gezmelemesi