Bilgi Kuramının Temel Kavramları Nelerdir ?

'Ders notları' forumunda Sezen tarafından 19 Şubat 2011 tarihinde açılan konu

  1. Sezen Üye


    Bilgi Kuramının Temel Kavramları Nelerdir ?



    Temel Kavramlar

    Doğruluk

    Bilgi, öznenin nesne ile kurduğu bağdan çıkan üründür Bu bağa ise bilgi aktı denir Bilinç sahibi bir varlık olan insanın nesneye yönelmesi ile bilgi oluşur Bilginin, bilginin alındığı nesne ile çakışması ve uyumu doğruluktur Doğruluk; algılar, kavramlar, bilimsel kuramlarla nesnel gerçek arasındaki uygunluktur Fakat doğru bilginin imkânlılığı felsefe tarihinin en büyük sorularından biridirBurada bir örnekle konuyu izah etmek gerekirse "altın sarıdır" ve "altın madendir" diye iki önermemiz var burda ilk önermede altının sarı olması doğru veya yanlış olabilir ama altın madendir önermesi doğrudur zira nesnenin uygunluğu söz konusudur Bir de bir nesnenin doğru olabilmesi için aranan iki şart vardır anlamlılık ve tutarlılık/geçerlilik Anlamlılık: Önermenin anlamlı olması bir nesneye işaret etmesidir Mesela "koyun moyun" ikilemesinde "koyun" anlamlı bir kelimedir ama "moyun" anlamsızdır zira bir nesneye işaret etmez ondan doğruluğundan veya yanlışlığından söz edilemez Tutarlılık: bir önermenin bir defada doğrulanabilir olması yani yargıya bir defa uygunluğudur geçerlilik ise; tutarlı olan önermenin her durumda doğrulanabilir olmasıdır Mesela "madenler metaldir" önermesi tutarlıdır zira metal olan madenler vardır ancak tüm madenler çin geçerli değildir bu önerme "madenler yer kaplar" önermesi ise hem tutarlı hem de geçerlidir

    Gerçeklik

    Gerçeklik bilinçten bağımsız olarak nesnel dünyada bulunan varlıklardır Yani nesnenin kendisidirGenellikle doğruluk kavramı ile aynı anlamda kullanılmaktadır fakat felsefede bu iki kavram farklıdır Doğruluk bilgiye ait bir özelliktir ve özneye bağımlıdır ama gerçeklik ancak nesnel dünyaya ait bir varlığın özelliği olabilir Nesnel dünyada var olan ama bir insan tarafından algılanmamış bir şey yine de gerçektir Bilgi ile gerçeğin uyumu bilginin doğruluğunu sağlar

    Temellendirme

    Ortaya atılan bilgilerin dayanak noktasıdırFelsefede bir çok bilgi ortaya atılır bu bilgilerde çeşitli yollarla temellendirilir

    Mantık

    İçinde bulunduğumuz evrenin, doğanın henüz tamamını keşfedemediğimiz ilkeleri ve yasaları vardır Aynı şekilde bilgiler arasında da bu tür bir ilişki vardır Düşüncelerin de arasındaki ilişkiyi düzenleyen ilke ve yasalar vardır Mantık düşünmenin temel yasalarını arar ve saptar Mantık bilginin içeriğinin doğruluğu ile ilgilenmez, bilgiler arasındaki ilişkilerin doğruluğu ile ilgilenir




    --------------------------